Ο τίτλος που διάλεξε να βάλει στην επιστολή της στα Χανιώτικα νέα, επισκέπτρια στο Ελαφονήσι είναι τόσο αληθινός, αλλά και τόσο θλιβερός, όσο και αποκαλυπτικός συνάμα:
Κρήτη μου αγαπημένη…το Ελαφονήσι σου πεθαίνει!“
Αυτή βέβαια είναι η μια όψη του νομίσματος, γιατί η άλλη είναι πολύ πιο σκληρή, καθώς αποκαλύπτει και την ανεπάρκεια μας.
Το Ελαφονήσι δεν πεθαίνει από μόνο του, αλλά το “σκοτώνει” η απληστεία μας, η αδιαφορία μας και η εξωφρενική αγένεια και ασέβεια που επιδεικνύουμε σε οτιδήποτε όμορφο μας κληρονήμησαν οι προηγούμενοι.
Κρίμα…
Η επιστολή:
Κρήτη μου αγαπημένη…το Ελαφονήσι σου πεθαίνει!
Ελαφονήσι. Από ένα παρθένο καταφύγιο βιοποικιλότητας που το άφησα πριν από δεκαπέντε χρόνια, το βρήκα να πεθαίνει σαν μια υπερεμπορευματοποιημένη ζώνη τουρισμού· και μαζί πέθανε και η προσδοκία μου να συναντήσω ξανά ένα μέρος που λάτρεψα.
Αν και υποτίθεται ότι προστατεύεται από το νομικό καθεστώς Natura 2000, η φυσική του κατάσταση έχει αλλοιωθεί δραματικά. Είδα μια ανεξέλεγκτη κίνηση χιλιάδων ανθρώπων σε μονοπάτια προς τη θάλασσα να καταστρέφουν τις ευαίσθητες αμμοθίνες. Με το συνεχές ποδοπάτημά τους να συμπιέζουν το έδαφος, να σπάνε τις ρίζες και να ξεριζώνουν τα ευαίσθητα φυτά των αμμοθινών. Είδα τους προστατευόμενους αιωνόβιους θαλασσόκεδρους να τους χρησιμοποιούν για σκιά, στήνοντας σκηνές ή κρεμώντας αιώρες στα κλαδιά τους.
Ένα ατέλειωτο, οργανωμένο beach bar να αλλοιώνει σκληρά την εικόνα του φυσικού τοπίου και εκατοντάδες κινητά να αποθανατίζουν φιλάρεσκους «φίλους» αυτού του τόπου. Ούτε μια στάλα ελεύθερος χώρος να σταθώ, να ηρεμήσω, να απολαύσω.
Δεν με νοιάζει, εν τέλει, αν τα ομπρελοκαθίσματα μειώθηκαν από τα 800 σε 200, όπως μου είπαν οι Κρητικοί φίλοι μου, ή αν το οργανωμένο πάρκινγκ απομάκρυνε τα αυτοκίνητα από τον πυρήνα της προστατευόμενης ζώνης, κάνοντας τους επισκέπτες να περπατούν ανά ορδές προς τη θάλασσα.
Με νοιάζει πρωτίστως που η εξάντληση ενός φυσικού πόρου για βραχυπρόθεσμο κέρδος στερεί από τις μελλοντικές γενιές το δικαίωμα να γνωρίσουν αυτό το μοναδικό τοπίο. Με νοιάζει που στήθηκαν παντού υπαίθριες τουαλέτες ως νέες τουριστικές επιχειρήσεις, για να καλύψουν τις ανάγκες των επισκεπτών με 1 ευρώ. Με νοιάζει η κοροϊδία και η αγένεια.
Με νοιάζει που πέρασε από μπροστά μου το αυτοκίνητο βαν για άτομα με ειδικές ανάγκες ή όσους αδυνατούν να περπατήσουν τη χωμάτινη διαδρομή, και αρνήθηκε να πάρει τη φίλη μου που είχε σοβαρό θέμα μηνίσκου. Με νοιάζει η ειρωνεία και η υπεροψία του οδηγού. Με νοιάζει ότι ένα απλό αναψυκτικό το χρεώθηκα 8 ευρώ. Με νοιάζει ότι ένιωσα να καταπατάται κάθε αναφαίρετο δικαίωμά μου.
Η εγγενής αξία αυτού του τόπου δεν μπορεί να αποτιμηθεί σε χρήμα. Η καταστροφή των αμμοθινών, των κέδρων και της ροζ άμμου είναι μια μη αναστρέψιμη απώλεια. Το ερώτημα μου είναι ένα: η φύση θέτει τα όριά της· η οικονομία μπορεί να προσαρμοστεί σε αυτά;
Το Ελαφονήσι δεν είναι απλώς ένας τουριστικός προορισμός· είναι ένα ζωντανό μνημείο της φύσης, ένας τόπος που παραδόθηκε ως δώρο και όχι ως ιδιοκτησία. Η εγκληματική αδιαφορία και η αδράνεια των αρμόδιων φορέων, που κλείνουν τα μάτια στην καταστροφή χάριν των εφήμερων εσόδων, τους καθιστά συνένοχους σε ένα διαρκές περιβαλλοντικό έγκλημα που υποθηκεύει το μέλλον του τόπου.
Ηθικό χρέος δεν είναι να μετράνε κάποιοι πόσα κέρδη μπορεί να αποφέρει η εξάντλησή του, αλλά τι θα έχει απομείνει από αυτό όταν θα το παραδώσουν στα παιδιά τους. Αν συνεχίσουν να θυσιάζουν την ψυχή αυτού του τόπου στον βωμό της εφήμερης απληστίας, δεν θα έχουνε χάσει μόνο μια παραλία· θα έχουνε χάσει το μέτρο της ίδιας τους της ανθρωπιάς και τον σεβασμό απέναντι στη ζωή που τους φιλοξενεί.
Με εκτίμηση
Ζέτα Φλισκανοπούλου