Με έντονη επισκεψιμότητα αλλά σαφώς μικρότερο οικονομικό αποτύπωμα εξελίσσεται η φετινή τουριστική περίοδος στους δήμους των Χανίων. Οι πληρότητες στα καταλύματα κινούνται σε αρκετές περιοχές σε υψηλά επίπεδα, όμως η μειωμένη αγοραστική δύναμη, οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής και η στροφή των επισκεπτών προς τα σούπερ μάρκετ περιορίζουν σημαντικά τον τζίρο της εστίασης και των μικρών επιχειρήσεων.
Την ίδια ώρα, οι δήμοι καλούνται να διαχειριστούν τις αυξημένες ανάγκες σε νερό, απορρίμματα και δίκτυα, χωρίς η χρηματοδότησή τους να ακολουθεί την τεράστια εποχική αύξηση του πληθυσμού.
Την εικόνα από την μέχρι τώρα εξέλιξη της τουριστικής περιόδου περιγράφουν στα «Χανιώτικα νέα» οι δήμαρχοι της ενδοχώρας του νομού Χανίων .
Σφακιά: Πολλοί επισκέπτες, περιορισμένα έσοδα
Η φετινή τουριστική περίοδος στον Δήμο Σφακίων χαρακτηρίζεται από μια έντονη αντίφαση. Αν και η επισκεψιμότητα και οι διανυκτερεύσεις στα καταλύματα κινούνται σε υψηλά επίπεδα, τα έσοδα στην τοπική αγορά, και κυρίως στην εστίαση, παρουσιάζουν σημαντική πτώση σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Η καταναλωτική συμπεριφορά των επισκεπτών είναι ιδιαίτερα συγκρατημένη, με αποτέλεσμα ο αναμενόμενος τζίρος στα εστιατόρια να μην επιβεβαιώνεται στην πράξη.
Σύμφωνα με τον κ. Γιάννη Ζερβό, δήμαρχο Σφακίων, η αλλαγή αυτή αποδίδεται σε μια ξεκάθαρη στροφή των τουριστών προς τα σούπερ μάρκετ και τα μίνι μάρκετ, τα οποία καταγράφουν ικανοποιητική κίνηση. Οι επισκέπτες προτιμούν να προμηθεύονται είδη πρώτης ανάγκης από το λιανεμπόριο, αποφεύγοντας τις εξόδους για φαγητό.
Αυτή η τάση αφορά τόσο τους ξένους επισκέπτες, οι οποίοι αποτελούν και την πλειονότητα των τουριστών, όσο και τον εγχώριο τουρισμό, ο οποίος περιορίζεται κυρίως στα Σαββατοκύριακα.
ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΥΠΟ ΠΙΕΣΗ
Η αυξημένη προσέλευση τουριστών επιβαρύνει σημαντικά τις βασικές υποδομές του δήμου, με κυριότερη αυτή της υδροδότησης. Ο κ. Ζερβός υποστήριξε ότι για την αντιμετώπιση του προβλήματος υλοποιείται ένας μακροπρόθεσμος σχεδιασμός που συνεχίζει και επεκτείνει το έργο προηγούμενων διοικήσεων, ο οποίος περιλαμβάνει νέες γεωτρήσεις στην Ανώπολη και τον Καλλικράτη, καθώς και την αξιοποίηση της υπάρχουσας γεώτρησης στον Αγουλέ.
Παράλληλα, κρίσιμη προτεραιότητα αποτελεί η διαχείριση των λυμάτων. Οι μελέτες για τους βιολογικούς καθαρισμούς στην Αγία Ρούμελη και το Λουτρό έχουν πλέον ωριμάσει, με τον δήμο να επιδιώκει την έμπρακτη χρηματοδοτική στήριξη της πολιτείας για την άμεση υλοποίηση αυτών των ζωτικών έργων.
Όσον αφορά τη στρατηγική του Δήμου, στόχος είναι ο επισκέπτης να μην αντιμετωπίζει πια τα Σφακιά ως έναν απλό ενδιάμεσο σταθμό, αλλά να παρατείνει τη διαμονή του στην περιοχή. Για τον σκοπό αυτό, δίνεται έμφαση στην ισόρροπη ανάπτυξη της ενδοχώρας και στην ανάδειξη εναλλακτικών επιλογών πέρα από την παραλιακή ζώνη.
Ιδιαίτερα ενθαρρυντικό είναι σύμφωνα με τον δήμαρχο το γεγονός ότι νέοι άνθρωποι επιλέγουν να παραμείνουν και να δραστηριοποιηθούν στα Σφάκια. Για τη στήριξή τους, ο δήμος προωθεί τη δημιουργία νέων, εξειδικευμένων ειδικοτήτων στις ΣΑΕΚ (πρώην ΙΕΚ), στοχεύοντας στην αναβάθμιση των επαγγελματικών τους προοπτικών και στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών, παρά τις γεωγραφικές και καιρικές προκλήσεις της περιοχής.
Γαύδος: Ικανοποιητικές πληρότητες
Η σεζόν στη Γαύδο κυλά σε ικανοποιητικά επίπεδα, με τις καθημερινές αφίξεις να παρουσιάζουν σταθερά αυξητική τάση. Οι πληρότητες στα καταλύματα για το υπόλοιπο του καλοκαιριού κρίνονται ικανοποιητικές, αφήνοντας ωστόσο περιθώρια για κρατήσεις της τελευταίας στιγμής.
Σε αυτό έχουν συμβάλει και τα καθημερινά, προσιτά ακτοπλοϊκά δρομολόγια, κυρίως από την περιοχή των Σφακίων, με αποτέλεσμα η πρόσβαση στο νησί να έχει αναβαθμιστεί σημαντικά. Παράλληλα, η αυξημένη διαθεσιμότητα σε ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες και ποδήλατα διευκολύνει σημαντικά όσους επιλέγουν να μην μεταφέρουν δικό τους όχημα από την Κρήτη.
Στο οικονομικό σκέλος, οι επισκέπτες εμφανίζονται ιδιαίτερα συγκρατημένοι. Η στροφή των τουριστών προς τα σούπερ μάρκετ για την αγορά βασικών αγαθών, αντί για τη συχνή έξοδο σε χώρους εστίασης, δεν αποτελεί νέο φαινόμενο για τη Γαύδο, καθώς λόγω της μικρής κλίμακας του νησιού η συγκεκριμένη συμπεριφορά καταγραφόταν ανέκαθεν.
Παρά τη γενική αίσθηση ότι η κίνηση ενδέχεται να κυμαίνεται σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα από πέρυσι, επικρατεί αισιοδοξία και ετοιμότητα. Οι υποδομές του νησιού φαίνεται να είναι πλήρως προετοιμασμένες να ανταπεξέλθουν στην καλοκαιρινή πίεση, με τις υπηρεσίες να βελτιώνονται χρόνο με τον χρόνο, σύμφωνα με τη δήμαρχο Γαύδου, Λίλιαν Στεφανάκη.
Η ίδια υποστήριξε ότι έχει γίνει ειδικός προγραμματισμός για την αποκομιδή των απορριμμάτων και τη διασφάλιση της επάρκειας νερού, ενώ δεν αναμένονται προβλήματα στη λειτουργία των βιολογικών καθαρισμών. Αντίστοιχα, η ομαλή λειτουργία των υποδομών ενισχύεται καθοριστικά από τους ίδιους τους επισκέπτες, οι οποίοι επιδεικνύουν σεβασμό και κατανόηση απέναντι στους περιορισμένους υδατικούς πόρους του νησιού.
Η επιτυχία της διαχείρισης των πόρων βασίζεται σε μια στρατηγική συνεχούς ευαισθητοποίησης. Οι ταξιδιώτες λαμβάνουν ενημερωτικά μηνύματα για την ορθολογική χρήση των πόρων ήδη κατά τη διάρκεια του ταξιδιού με το πλοίο, ενώ έρχονται σε άμεση επαφή με την οργανωμένη διαδικασία διαλογής απορριμμάτων κατά την άφιξή τους. Αυτή η κοινή προσπάθεια καλλιεργεί μια κουλτούρα αποφυγής της σπατάλης, απαραίτητη για τη διατήρηση της ευαίσθητης οικολογικής ισορροπίας της Γαύδου.
Δήμος Κισσάμου: Μειωμένη αγοραστική δύναμη
Η φετινή τουριστική περίοδος στον Δήμο Κισσάμου εξελίσσεται με ακόμα πιο ήπιους ρυθμούς σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Αν και τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται μια σταδιακή αυξητική τάση στις αφίξεις, η γενική εικόνα δείχνει ότι η κίνηση κυμαίνεται στα ίδια ή και ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα συγκριτικά με πέρυσι.
Το κυριότερο χαρακτηριστικό της φετινής σεζόν είναι η αισθητή μείωση της αγοραστικής δύναμης των επισκεπτών, ένα στοιχείο που επιβεβαιώνεται από τις αναφορές επαγγελματιών της περιοχής. Παρά την παρουσία των τουριστών, τα χρήματα που τελικά διοχετεύονται και παραμένουν στην τοπική αγορά είναι σημαντικά λιγότερα σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΟΙ ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Η μέχρι τώρα ομαλή ροή της τουριστικής κίνησης έχει λειτουργήσει θετικά για τις υποδομές του δήμου, οι οποίες δεν έχουν δεχθεί ακόμη κάποια ιδιαίτερη πίεση, σύμφωνα με τον κ. Γιώργο Μυλωνάκη, Δήμαρχο Κισσάμου. Όσον αφορά τους υδατικούς πόρους, προς το παρόν καταγράφεται επάρκεια νερού και δεν έχουν παρουσιαστεί προβλήματα .
Παράλληλα, η αποκομιδή και η διαχείριση των απορριμμάτων γίνεται καθημερινά. Παρά τη σταδιακή αύξηση του όγκου τους λόγω της εποχής, οι υπηρεσίες ανταποκρίνονται και καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες.
Παρά το συγκρατημένο ξεκίνημα, επικρατεί μια συγκρατημένη αισιοδοξία για την κορύφωση του καλοκαιριού. Τα τελευταία δείγματα δείχνουν ότι η κίνηση παρουσιάζει σταδιακή άνοδο, ωστόσο ασφαλείς εκτιμήσεις και οριστικά συμπεράσματα για το πρόσημο της φετινής χρονιάς θα μπορούν να εξαχθούν σε ένα διάστημα τουλάχιστον ενός μηνός, όταν θα υπάρχει μια πιο ξεκάθαρη και ολοκληρωμένη εικόνα της αγοράς.
Πλατανιάς: Οι προσδοκίες δεν επαληθεύονται
Η τουριστική περίοδος στον Δήμο Πλατανιά ξεκίνησε με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά μηνύματα κατά τους μήνες Απρίλιο και Μάιο, ενώ ο Ιούνιος, αν και κινήθηκε σε ικανοποιητικά επίπεδα, παρουσίασε μια μικρή κάμψη σε σχέση με τις υψηλές προσδοκίες που είχαν αρχικά καλλιεργηθεί.
Παρά την υψηλή επισκεψιμότητα, η αγοραστική δύναμη των τουριστών κρίνεται μέτρια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι δαπάνες εκτός των προπληρωμένων τουριστικών πακέτων να είναι συγκρατημένες και να μην αφήνουν το αναμενόμενο οικονομικό αποτύπωμα στην τοπική αγορά.
Παράλληλα, οι πληρότητες στα καταλύματα κινούνται σε εξαιρετικά επίπεδα, παρά τις επιμέρους αναφορές για ελαφρώς χαμηλότερες από τις αναμενόμενες επιδόσεις σε ορισμένες μονάδες υψηλών προδιαγραφών (πεντάστερα) κατά τις αρχές Ιουλίου.
ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
Όπως αναφέρει στα «Χανιώτικα νέα» ο δήμαρχος Γιάννης Μαλανδράκης, οι αυξημένες ανάγκες της θερινής περιόδου, ιδιαίτερα στην παραλιακή ζώνη με κορωνίδα την κοινότητα του Πλατανιά, αντιμετωπίζονται με την άμεση παρέμβαση των υπηρεσιών. Η υδροδότηση και η άρδευση των εκτεταμένων καλλιεργήσιμων εκτάσεων του δήμου εξελίσσονται ομαλά, με τα όποια καθημερινά προβλήματα να επιλύονται άμεσα.
Σημαντική πρόκληση αποτελεί η παράλληλη λειτουργία και εκτέλεση του μεγάλου έργου ανακατασκευής, επέκτασης και αναβάθμισης του βιολογικού καθαρισμού. Παρά την πολυπλοκότητα των εργασιών, οι οποίες θα διαρκέσουν δύο με τρία χρόνια, η εγκατάσταση ανταποκρίνεται με επιτυχία στον αυξημένο όγκο λυμάτων χωρίς να παρουσιάζονται σοβαρές δυσλειτουργίες.
Το εξαιρετικά εκτεταμένο δίκτυο ύδρευσης, το οποίο εκτείνεται από τον Ομαλό έως την ακτογραμμή, περιλαμβάνει χιλιάδες χιλιόμετρα αγωγών, πολλοί εκ των οποίων είναι πεπαλαιωμένοι. Λόγω της αυξημένης πίεσης, της ζήτησης και των υψηλών θερμοκρασιών, οι βλάβες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πολλαπλασιάζονται.
Τα συνεργεία της ΔΕΥΑΒΑ και εξωτερικοί εργολάβοι βρίσκονται καθημερινά στον δρόμο για την αποκατάστασή τους ή τη δημιουργία παρακάμψεων (bypass) για τη συνεχή τροφοδοσία των περιοχών.
Αποκόρωνας: Συγκρατημένη αισιοδοξία
Από έντονες διακυμάνσεις χαρακτηρίζεται η φετινή τουριστική περίοδος στον Δήμο Αποκορώνου. Μετά από έναν αρκετά δύσκολο Μάιο και Ιούνιο, όπου οι πληρότητες κινήθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα από τα αναμενόμενα, η τουριστική κίνηση κορυφώνεται πλέον αγγίζοντας το 100%.
Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι έντονες πληθωριστικές πιέσεις στις χώρες προέλευσης των επισκεπτών έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας, με τις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής (last-minute) να κυριαρχούν.
Παρά τις εξαιρετικές πληρότητες στα μεγάλα ξενοδοχεία, η εικόνα αυτή δεν μεταφράζεται σε ανάλογα οικονομικά οφέλη για το σύνολο της τοπικής αγοράς. Σύμφωνα με τον δήμαρχο Αποκορώνου, Χαράλαμπο Κουκιανάκη η οικονομική δυστοκία των επισκεπτών είναι εμφανής, με αποτέλεσμα να καταγράφεται έντονη δυσφορία στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εκτός των ξενοδοχείων.
Και στον Αποκόρωνα, διαπιστώνεται η τάση για προμήθεια προϊόντων από σούπερ μάρκετ και μίνι μάρκετ για την κάλυψη των καθημερινών τους αναγκών, αντί για την έξοδο σε χώρους εστίασης, καθιστώντας τη φετινή χρονιά μία από τις δυσκολότερες οικονομικά της μετα-πανδημικής περιόδου για τον κλάδο. Επιπλέον, υστέρηση στις κρατήσεις παρουσιάζουν φέτος και οι τουριστικές βίλες της περιοχής, οι οποίες δεν έχουν προσελκύσει τον επιθυμητό όγκο επισκεπτών.
ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΧΩΡΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
Η τεράστια αύξηση του πληθυσμού κατά τους θερινούς μήνες φέρνει στην επιφάνεια το πάγιο πρόβλημα της υποχρηματοδότησης των μικρών δήμων. Όπως επισημαίνει η δημοτική Αρχή, η κατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) με βάση αποκλειστικά τον μόνιμο πληθυσμό (ο οποίος στον Αποκόρωνα ανέρχεται σε 14.000 με 15.000 κατοίκους) είναι βαθιά άδικη, τη στιγμή που το καλοκαίρι ο δήμος καλείται να εξυπηρετήσει περισσότερους από 50.000 ανθρώπους.
Το χάσμα αυτό αποτυπώνεται στη διαχείριση των απορριμμάτων: ενώ τον χειμώνα ο Δήμος συγκεντρώνει καθημερινά περίπου 7 με 8 τόνους σκουπιδιών, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ο όγκος αυτός εκτινάσσεται και ξεπερνά τους 70 τόνους ημερησίως. Παρά την υποχρηματοδότηση, ο Δήμος ανταποκρίνεται με επιτυχία στην τεράστια αυτή πίεση, έχοντας ενισχύσει σημαντικά το ανθρώπινο δυναμικό του και αξιοποιώντας στο έπακρο τον στόλο των οχημάτων και των μηχανημάτων του, προκειμένου να διατηρηθεί η καθαριότητα και η εύρυθμη λειτουργία της περιοχής.
Κάντανος – Σέλινο: Μεγάλη ζημιά στην εστίαση
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Δήμος Καντάνου Σελίνου, με σχετικά περιορισμένη κίνηση, μειωμένες δαπάνες και μεγάλη πτώση στον κλάδο της εστίασης.
Ο δήμαρχος Αντώνης Περράκης, σχολιάζει χαρακτηριστικά πως από μια βόλτα στην Παλαιόχωρα διαπιστώνει κανείς ότι ο Ιούλιος δεν έχει καμία σχέση με τον περυσινό αν και φαίνεται το τελευταίο διάστημα μια αυξημένη κινητικότητα.
Ο μήνας που πήγε καλά ήταν ο Μάιος, αλλά τον Ιούνιο καταγράφηκε μεγάλη κάμψη στον αριθμό των επισκεπτών.
Αναφορικά με τα αίτια, ο δήμαρχος εκτιμά πως η ακρίβεια είναι ξεκάθαρο ότι έχει χτυπήσει και τις άλλες χώρες. Παράλληλα, οι αυξημένες θερμοκρασίες στην Ευρώπη, δεν ευνοούν την αναζήτηση “θερμότερων” προορισμών και οι ταξιδιώτες επιλέγουν προορισμούς πιο κοντινούς στον τόπο κατοικία τους.
Ο δήμαρχος πάντως μεταφέρει και εκτιμήσεις παλιών επιχειρηματιών της περιοχής, που σχολιάζουν ότι κάθε φορά που υπάρχει μια μεγάλη αθλητική διοργάνωση όπως το Μουντιάλ ή οι Ολυμπιακοί Αγώνες, έχουμε μείωση του τουρισμού. «Ίσως είναι κι αυτή μια παράμετρος», σχολιάζει ο κ. Περράκης.
Το πρόβλημα πάντως με την εστίαση είναι πολύ μεγάλο, με τον δήμαρχο να επικαλείται εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για τη μεγαλύτερη μείωση της τελευταίας δεκαετίας.
Όσον αφορά τις υποδομές, ο κ. Περράκης αναφέρει πως θέμα με τη λειψυδρία δεν υπάρχει προς το παρών λόγω και των βροχοπτώσεων που είχαμε την άνοιξη και τα όποι προβλήματα αφορούν κυρίως τεχνικά θέματα.
Στο κομμάτι των υποδομών άλλωστε και ο Δήμος Καντάνου – Σελίνου παλεύει με περιορισμένη χρηματοδότηση και με ιδίους πόρους επιχειρεί μια εκτεταμένη αναβάθμιση των αντλιοστασίων, με στόχο κυρίως τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Στο πλαίσιο αυτό σημαντική είναι η παρουσία του φωτοβολταϊκού πάρκου στον χώρο του Βιολογικού, για τον οποία είναι σε στάδιο έγκρισης η πρόταση επέκτασης. Ο δήμαρχος μάλιστα γνωστοποιεί πως έχει κατατεθεί προς έγκριση και σχέδιο επαναχρησιμοποίησεις του νερού μετά την επεξεργασία του.