Η εύρεση του ιδανικού σπιτιού, για αγορά ή ενοικίαση, είναι μια από τις πιο σημαντικές και συναρπαστικές στιγμές της ζωής μας. Κατά τη διάρκεια της έρευνας αγοράς, όμως, πέρα από το καθαρό κόστος του ίδιου του ακινήτου, έρχονται στο προσκήνιο και διάφορα επιπλέον έξοδα. Ένα από τα πιο συνηθισμένα, που συχνά γεννά ερωτήματα και απορίες, είναι η μεσιτική αμοιβή.
Πόσο πραγματικά κοστίζει η βοήθεια ενός επαγγελματία; Ποιος επιβαρύνεται με το κόστος και τι ορίζει η νομοθεσία; Σε αυτό το άρθρο, θα ξεδιαλύνουμε τα πάντα με απλό, φιλικό και απόλυτα κατανοητό τρόπο, ώστε να προχωρήσετε στην επόμενη στεγαστική ή επενδυτική σας κίνηση με απόλυτη σιγουριά.
Τι Προβλέπει ο Νόμος για τη Μεσιτική Αμοιβή;
Ας ξεκινήσουμε καταρρίπτοντας έναν πολύ κοινό μύθο: Δεν υπάρχει σταθερή, «νόμιμη» μεσιτική αμοιβή καθορισμένη από το κράτος. Σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία, η προμήθεια του κτηματομεσίτη είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμη. Αυτό σημαίνει ότι εσείς και το μεσιτικό γραφείο μπορείτε να συμφωνήσετε σε οποιοδήποτε ποσό ή ποσοστό, καθώς δεν υφίστανται ανώτατα ή κατώτατα νόμιμα όρια.
Παρόλα αυτά, η εγχώρια αγορά ακινήτων λειτουργεί παραδοσιακά με βάση συγκεκριμένα «έθιμα» και πρακτικές που έχουν επικρατήσει στην πλειονότητα των γραφείων. Ας δούμε πώς διαμορφώνονται αυτές οι πρακτικές ανάλογα με το είδος της συναλλαγής.
Μεσιτική Αμοιβή για Αγορά Ακινήτου
Στην περίπτωση της αγοραπωλησίας, η μεσιτική προμήθεια να ανέρχεται στο 4% επί της τελικής τιμής πώλησης του ακινήτου σύμφωνα με την Sko.Real το οποίο όπως αναφέρει είναι και η καθιερωμένη πρακτική στην Ελλάδα. Το ποσοστό αυτό αφορά την εμπορική αξία στην οποία θα «κλείσει» τελικά η συμφωνία και όχι την αρχική τιμή της αγγελίας.
Το σημαντικό σημείο εδώ είναι να γνωρίζετε ποιος πληρώνει. Η αμοιβή καταβάλλεται και από τις δύο πλευρές (2% από τον αγοραστή και 2% από τον πωλητή), εκτός αν έχει γίνει γραπτή ειδική συμφωνία εξ αρχής.
- Πρακτικό Παράδειγμα: Αν αγοράσετε ένα σπίτι αξίας 150.000€, η μεσιτική αμοιβή για εσάς ως αγοραστή θα είναι 3.000€. Το ίδιο ακριβώς ποσό θα καταβάλει στον μεσίτη και ο πωλητής.
- Σημείωση για ακίνητα χαμηλής αξίας: Σε ακίνητα μικρότερης αξίας (π.χ. κάτω από 50.000€), πολλά μεσιτικά γραφεία ορίζουν μια σταθερή ελάχιστη αμοιβή (π.χ. 1.500€ ή 2.000€), καθώς το ποσοστό 2% είναι πολύ μικρό για να καλύψει τα λειτουργικά έξοδα της διαδικασίας.
- Προσοχή στον ΦΠΑ: Στο ποσό της αμοιβής προστίθεται πάντα ο νόμιμος ΦΠΑ 24%, ο οποίος επιβαρύνει τον πελάτη.
Μεσιτική Αμοιβή για Ενοικίαση Ακινήτου
Όταν περνάμε στον τομέα των μισθώσεων, ο τρόπος υπολογισμού αλλάζει ριζικά. Η μεσιτική αμοιβή για ενοικίαση ισούται συνήθως με ένα μηνιαίο μίσθωμα (ένα ενοίκιο).
Στις μισθώσεις κατοικιών, η πιο συνηθισμένη πρακτική είναι η αμοιβή αυτή να καταβάλλεται από τον μισθωτή κατά την υπόδειξη και κατοχύρωση του σπιτιού. Ωστόσο, ανάλογα με τη συμφωνία ανάθεσης, προμήθεια ενός ενοικίου μπορεί να ζητηθεί και από τον ιδιοκτήτη. Στις επαγγελματικές μισθώσεις, όπως τα καταστήματα και τα γραφεία, η χρέωση και των δύο πλευρών με ένα ενοίκιο έκαστη είναι ακόμα πιο συχνή.
Παράδειγμα: Αν νοικιάσετε ένα διαμέρισμα με μηνιαίο ενοίκιο 600€, η αμοιβή του μεσιτικού γραφείου θα είναι 600€ + ΦΠΑ 24% (δηλαδή συνολικά 744€).
Πότε και Πώς Καταβάλλεται η Προμήθεια;
Η μεσιτική αμοιβή καθίσταται απαιτητή αποκλειστικά και μόνο κατά την επιτυχή ολοκλήρωση της συναλλαγής. Αυτό σημαίνει:
- Στην αγορά: Κατά την υπογραφή του οριστικού συμβολαίου αγοραπωλησίας ενώπιον συμβολαιογράφου.
- Στην ενοικίαση: Κατά την υπογραφή του ιδιωτικού συμφωνητικού μίσθωσης.
Για να είστε νομικά και οικονομικά προστατευμένοι, η συνεργασία σας με ένα γραφείο πρέπει να ξεκινά πάντα με την υπογραφή μιας Εντολής Υπόδειξης Ακινήτου ή Εντολής Ανάθεσης. Εκεί πρέπει να αναγράφονται ξεκάθαρα τα στοιχεία του ακινήτου, τα πλήρη στοιχεία του νόμιμου μεσίτη (ΑΦΜ, αριθμός ΓΕΜΗ) και το ακριβές συμφωνηθέν ποσό. Αν τελικά δεν προχωρήσετε στην υπογραφή συμβολαίων για το συγκεκριμένο ακίνητο, δεν οφείλετε απολύτως τίποτα!
Συνοψίζοντας, η μεσιτική αμοιβή για αγορά και ενοικίαση μπορεί αρχικά να φαίνεται ως ένα υπολογίσιμο επιπλέον κόστος στον προϋπολογισμό σας. Ωστόσο, η συμβολή ενός πιστοποιημένου επαγγελματία σάς γλιτώνει από αμέτρητες ώρες άσκοπης αναζήτησης, σας προστατεύει από κακοτοπιές και αναλαμβάνει το δύσκολο κομμάτι της διαπραγμάτευσης για να πετύχετε την καλύτερη δυνατή τιμή. Στην πραγματικότητα, η προμήθεια του μεσίτη είναι μια επένδυση στην ηρεμία, την εγκυρότητα και την ασφάλειά σας κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο σημαντικές αποφάσεις της ζωής σας.